ناظم الاسلام كرمانى

273

تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم واقعهء مسجد شاه يا هجرت صغرى روز دوشنبهء چهاردهم شهر شوال المكرم سال ئيلان‌ئيل تركى سنهء هزار و سيصد و بيست و سه هجرى قمرى و 1284 هجرى شمسى مطابق با يازدهم دسامبر ماه فرانسه 1905 ميلادى قيمت قند در طهران بلكه در ايران گران شد چه تا اين روز قند در يكمن پنج قران فروخته ميشد در اين تاريخ قيمت قند بهفت قران و هشت قران رسيد ( من ششصد و چهل مثقال است ) علاء الدوله حاكم طهران و شخص سفاك و بىباكى بود در هرجا حكومت كرده چشم رعايا را ترسانيده قهاريت و جباريت او گوشزد مردم شده خصوص در اين ايام كه حاكم طهران بود و صدارت ايران با عين الدوله بود گويا از طرف عين الدوله به او سفارش شده بود كه قسمى رفتار كند كه ملاها از او بترسند و تجار را كه قبل از مسافرت اعليحضرت مظفر الدين شاه بفرنگستان بزاويهء مقدسهء حضرت عبد العظيم ( ع ) پناهنده شده بودند و بر ضد مسيو نوز رئيس گمرك برخواسته بودند ( در جلد اول اشاره شد ) نيز گوشمالى بدهد چه اقدامات تجار طهران در هشت ماه قبل از اين به عين الدوله برخورده بود بعد از مراجعت از سفر فرنگستان در خيال تلافى بود موقعى نيافت پس از براى ملاها كه بر ضد او قيام كرده بودند و از براى تجار نيز پى موقع ميگشت اين گرانى قند بهانه دست آنها داد عليهذا علاء الدوله حاكم طهران امروز هفده نفر از تجار كه چهار نفر از آنها تجارت قند را كسب خود قرار داده بودند بدار الحكومه احضار نمود جمعى از تجار جواب دادند كه ما نه قند ميخريم و نه ميفروشيم ما تاجر هستيم نه تاجر قند تجارت قند در طهران با چهار نفر است كه يكى از آنها آقا سيد هاشم معروف به قندى و ديگرى حاج سيد اسمعيل خان سرهنگ توپخانه است علاء الدوله حكم داد چند نفر از تجار را به فلكه بستند و آنها را مشلق نمودند در اين اثناء آقا سيد هاشم را آوردند حاج سيد هاشم از سادات قندى و از سادات محترم و تجار معتبر طهران در حدود شصت و هفت سال داشت سه سفر بمكهء معظمه و چهار سفر بعتبات عاليات و چهار سفر بمشهد رضوى عليه الصلاة و السلام مشرف شده و سه مسجد در طهران بنا كرده و براى تعمير پلها و راهها ساعى و جاهد بود صورة سيدى پير با ريش قرمز بلند و ظاهر الصلاح وارد مجلس حاكم شد پس از سلام نشست علاء الدوله به او گفت چرا قند را گران كرديد حاج